IQ là chưa đủ: Lãnh đạo thời A.I cần cả EQ, SQ và CQ

Chúng ta sẽ cần tập trung vào những kỹ năng gì khi AI ngày càng làm được nhiều phần việc như phân tích dữ liệu, viết báo cáo, tổng hợp thông tin, chuẩn bị nội dung, thậm chí hỗ trợ ra quyết định?

Trong Global AI Jobs Barometer 2026, PwC ghi nhận nhu cầu đang tăng đối với những năng lực như judgement - khả năng phán đoán, leadership - năng lực lãnh đạo, creativity - tư duy sáng tạo, và face-to-face interaction - khả năng giao tiếp và làm việc trực tiếp với người khác ở những công việc chịu tác động mạnh bởi AI.

Nói cách khác, khi phần việc thuần chuyên môn ngày càng được công nghệ hỗ trợ, giá trị của con người lại nằm nhiều hơn ở những năng lực khó tự động hoá: đọc tình huống, đọc con người, tạo ảnh hưởng và thích nghi với bối cảnh.

Mình thường nhìn những năng lực này qua bốn loại trí tuệ:

IQ - Intelligence Quotient: khả năng tư duy, phân tích và giải quyết vấn đề.

EQ - Emotional Intelligence: khả năng hiểu và điều tiết cảm xúc của mình, đồng thời đọc cảm xúc của người khác.

SQ - Social Intelligence: khả năng đọc một nhóm người, xây dựng quan hệ và vận hành tốt trong các tình huống xã hội.

CQ - Cultural Intelligence: khả năng thích nghi và giao tiếp hiệu quả khi những người trong phòng không cùng hệ quy chiếu văn hoá.

Trong công việc, bốn năng lực này thường được nói đến riêng lẻ. Nhưng khi một người lãnh đạo bước vào vai trò host, cả bốn gần như phải cùng hoạt động.

Họ cần hiểu mục tiêu của buổi gặp, đọc phản ứng của từng người, theo dõi nhịp của cả căn phòng và nhận ra rằng cùng một khoảng im lặng, một cách từ chối hay một câu nói thẳng có thể mang ý nghĩa rất khác trong từng bối cảnh văn hoá.

Đây cũng là lý do mình xem hosting là một kỹ năng rất đáng để lãnh đạo rèn luyện.

Hosting buộc mình phải quan sát, phán đoán, điều chỉnh và kết nối con người trong thời gian thực. Chính lúc đó, IQ, EQ, SQ và CQ mới thực sự hiện ra qua cách mình xử lý một căn phòng.

Ví dụ, trong một bữa tối với đối tác quốc tế, IQ giúp bạn hiểu mục tiêu của buổi gặp và những vấn đề nào nên được đưa vào cuộc trò chuyện. EQ giúp bạn nhận ra một vị khách bắt đầu mất tự nhiên hoặc một câu hỏi vừa chạm vào vùng nhạy cảm. SQ giúp bạn biết ai nên được kéo vào câu chuyện, ai đang nói quá nhiều và khi nào nên đổi chủ đề. CQ giúp bạn tránh vội kết luận rằng sự im lặng là thiếu quan tâm, hay cách nói thẳng là thiếu lịch sự.

Trong tình huống thật, bốn năng lực này không vận hành riêng lẻ, chúng xuất hiện cùng lúc qua chính phản xạ của mình. Vì vậy, trong lớp TMD offline, mình luôn dành nhiều thời gian cho role-play. Chỉ khi vào tình huống thật, mình mới thấy rõ phản xạ nào đã tốt và phần nào còn cần rèn thêm.

Trong thời đại AI, chuyên môn chắc chắn vẫn quan trọng. Nhưng càng đi lên vị trí lãnh đạo, khả năng đọc người, đọc căn phòng và đọc bối cảnh sẽ ngày càng tạo ra khác biệt.

Và mình tin rằng hosting là một trong những nơi rất rõ để rèn cả ba.

Bài viết thuộc series của mình về hosting - một trong những kỹ năng mình giảng dạy trong chương trình xây dựng thương hiệu cá nhân dành cho lãnh đạo.

Nếu bạn quan tâm đến cách hosting ảnh hưởng đến quan hệ và cách một người lãnh đạo hiện diện, có thể follow để đọc tiếp series.

Tìm hiểu khoá học xây dựng hình ảnh →